Stichting Geo Oss
 
 
 


EXCURSIES 2018


Excursies van Geo Oss worden georganiseerd voor de donateurs, maar ook niet-donateurs kunnen op verzoek deelnemen. Informatie en aanmelding: telefonisch bij de excursiecoordinator Peter Stokman 06-19093992 of 0412-626848, of per email: info@geo-oss.nl Iedere deelnemer aan een Geo excursie wordt geacht het Excursiereglement Geo-Oss (ERGEO) te kennen. Het ERGEO bevat regels voor aanmelding van en deelname aan excursies van Stichting GEO, veiligheidsvoorschriften, en gedragsregels voor het betreden van een vindplaats. Klik hier voor de geldende versie van het ERGEO.
 
22 t/m 24 juni 2018: Sainte-Marie-aux-Mines
Een van de grootste mineralenshows van Europa vindt elk jaar plaats in het Franse plaatsje Sainte Marie aux Mine. Eind juni trekken handelaren, verzamelaars, en toeristen massaal naar de Elsas voor dit evenement. De Sainte Marie Mineral Show duurt in totaal 4 dagen. Deze start altijd op donderdag voor de handelaren en wederverkopers. Ook de vrijdag is voor deze doelgroep gereserveerd. De zaterdag en de zondag is dus voor touristen.

Houdt er rekening mee dat het erg warm kan zijn en bereidt je daar op voor. Indien je van plan bent flinke aankopen te doen, zorg er dan voor dat je iets bij hebt dat kan rollen. Denk aan een rolkoffer of steekwagentje, je wil echt niet al die stenen dragen. Zorg voor voldoende contant geld. Pinnen kan wel in het dorp, maar de rijen kunnen behoorlijk lang zijn. Op de terugweg is het de bedoeling dat we ergens Mineralen en Fossielen gaan zoeken. De locatie hiervan is nog onbekend.

Aantal topstukken die op de beurs van Sainte-Marie-aux-Mines in 2017 te koop waren

- Locatie: Sainte-Marie-aux-Mines
- Datum en tijd: 22 t/m 24 juni 2018,
  ??.?? Vertrek vanaf mc Donalds Heesch
- Bijdrage niet (jeugd)leden: ?
- Minimumleeftijd: 12 jaar
 
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
 
7 juli 2018: excursie Hagen-Hohenlimburg
De Hohenlimburger Kalkwerke bij Hagen in Duitsland is een jaarlijkse terugkerende excursie en niet voor niets. Sinds 2015 is de excursie al een groot succes met veel gezelligheid en mooie vondsten.

De groep bestaande uit 42 personen die in 2015 de Hagen Hohenlimburger Kalkwerke heeft bezocht Daarom gaan we in 2018 wederom de Hohenlimburger Kalkwerke bezoeken. Deze groeve staat bekend om zijn mooie vondsten van o.a. de mineralen zoals calciet in de kleuren: groen, geel, oranje, bruin, grijs, wit en doorzichtig. Tevens is er kwarts te vinden en met een beetje geluk nog andere soorten mineralen. Normaal wordt er geen garantie gegeven dat je iets vind in een groeve, maar bij deze groeve kunnen wij jullie garanderen dat je meer zult vinden, dan dat je mee kunt nemen.

Wat de groeve ook zo leuk maakt, is dat je er fossielen kunt zoeken. Dit kunnen zijn koralen, gastropoden ofwel slakkenhuisjes, brachiopoden ofwel tweekleppige schelpen, bryozoa ofwel mosdiertjes, stromatoporen ofwel een kolonie van zee organismen, crinoiden ofwel zeelelies, orthoceren ofwel inktvisachtige en diverse andere cephalopoden ofwel inktvisachtige. Dit zijn allemaal moeilijke woorden, maar het vinden ervan is heel erg leuk.

Na het bezoek aan de deze steengroeve weten wij in ieder geval zeker dat jouw collectie met mineralen of fossielen verder is uitgebreid.

Let Op: aanmelden verplicht via info@geo-oss.nl en er kunnen maximaal 25 personen mee.

- Locatie: Duitsland, Hagen-Hohelimburg Kalkwerke
- Datum: 7 juli 2018
- Tijd bij de steengroeve: 09:45
- Tijd vertrek bij de McDonalds te Heesh: 07:30
- Entree niet donateurs: € 15,-
- Minimumleeftijd: 8 jaar
 
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
 
september 2018: Steinbruch Juchem
Al meerdere jaren organiseert Wim Buyk een excursie voor vrienden en bekenden naar de bekende steengroeve Juchem bij Niederwörresbach in Duitsland. Gezelligheid, leuke vondsten en ervaringen delen met elkaar zijn de belangrijkste aspecten van deze dag.

Steinbruch Juchem staat bekend om zijn goede vondsten, hoewel dit de laatste jaren met de strengere eisen van de groeve een stuk minder is geworden. Goede vondsten worden over het algemeen nog gedaan van Agaat, Amethyst, Bergkristal, Calciet, Goethiet, Harmotoom, Hematiet, Jaspis, Kwarts en Rookkwarts.

Gezicht op Steinbruch Juchem Over het algemeen worden er bolvormige knollen in vulkanisch gesteentende zoals basalt of melafier gevonden. Wanneer de min of meer bolvormige knollen, hol of gedeeltelijk hol zijn en die aan de binnenkant begroeid is met kristallen, wordt dit een geode of druse genoemd. Meestal zijn geodes tussen de 2,5 en 30 centimeter groot, maar dit kan sterk variëren en er zijn er zelfs van ongeveer 1 meter groot gevonden.

Een geode bestaat uit een dunne maar hechte buitenlaag van silicaten, meestal gevuld met een laag kwartskristallen zoals amethist of rookkwarts, maar er kan zich ook calciet in bevinden. Er zijn ook exemplaren waarvan de holte water bevat. Ze zouden zijn ontstaan als "bellen" in het vloeibare magma dat in een kraterpijp opsteeg tijdens een eruptie. Zoals zich in kokende melk bellen verzamelen onder het zich op de melk vormende vlies, zo blijven gasbellen in het magma steken. Deze met gas gevulde holten blijven na stolling van het magma bestaan en vullen zich met verzadigde minerale oplossingen. Een geode ontstaat als een laag silica in een gastkamer, meestal een fossiele holte in het gesteente. De mineralen in het water, dat langs de verharde buitenste schaal loopt, vormen kristallen in de silicalaag. In de holten groeien dan langzaam kristallen. Agaat wordt op dezelfde wijze gevormd.

- Locatie: Duitsland, Niederwörresbach, Steinbruch Juchem
- Datum en tijd: september 2018, tijd volgt nog
- Entree niet donateurs: geen toegang
- Minimumleeftijd: 16 jaar
 
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
 
Afgelopen excursies:
 
27 mei 2018: Piesberg
Net als vorig jaar worden we in de groeve begeleid door Angelika Leipner, conservator van het natuurhistorisch museum van Osnabrück, en deskundige van de fossiele Piesbergflora en -fauna.

Sinds het begin van de 16e eeuw tot het midden van de 19e eeuw werden er hier kolen gewonnen in de mijngangen, die heden ten dage nog steeds deels zichtbaar zijn. Tot 1868 werden de kolen tot 60 meter boven zeeniveau gewonnen, maar later ging men ook dieper. Vanwege de vele kloven en verstoringen door de uitbreiding van de mijngebieden hebben de mijngangen herhaaldelijk te lijden van massaal binnendringen van water. Doordat de kompels bang waren voor meer instroom van toekomstige water, vond er een maand lang staking plaats. Door een nieuw arbeidsreglement is de mijn in 1898 gesloten. Na de 2e wereldoorlog ontstond er een tekort aan steenkool, dit leidde tot een korte opleving van de mijnbouw tussen 1949 en 1951.

Op zoek naar plantfossielen op de Piesberg In de tweede helft van de 19e eeuw, werd er naast de steenkoolindustrie ook zandsteen op Piesberg gewonnen. Eerst werden het zandsteen verwerkt voor bestrating en waterbouwblokken, en later in de 20e eeuw ook tot grind voor wegen en spoor. Het resterende zand wordt verder verwerkt in een betoncentrale. Het oudere gedeelte van de groeve, het zuidelijke gedeelte van de Piesberg, werd vanaf 1976 gebruikt als de vuilsnisbelt van Osnabrück (gesloten sinds 2005). Daarna werd in het oostelijke gedeelte gewerkt richting het westen. Vandaag de dag wordt alleen het zandsteen op de Piesberg nog ontgonnen en tot grind en siersteen verwerkt. Door het delven van deze zandsteen in de groeve worden oude delen van de mijnbouw opnieuw blootgesteld.

De lagen op Piesberg bestaan uit krachtige, vaak conglomeratische zandsteenlagen, kleisteen en steenkoollagen. De steenkoollagen werden genoemd met lokale namen, zoals: Johannisstein, Zweibänke of Dreibänke.

De zandsteen wordt gekenmerkt door een hoge sterkte en dichtheid. Dit komt door een intense verkiezeling van korrel- tot korrelverbinding van de kwartskorrels.

Boven en onder de steenkoollagen zitten de kleisteenlagen. De bovenste lagen zijn de fossiele-rijke lagen. De onderste lagen bestaan meestal uit gemalen wortel.

De Piesberg staat vooral bekend onder verzamelaars om zijn plantaardige als dierlijke fossielen. Maar er kunnen in een paar gebieden van de steengroeve ook mineralen gevonden worden. De mineralen zijn schaars aanwezig maar kunnen wel heel mooi zijn.

- Locatie: Steengroeve Piesberg
- Datum en tijd: 27 mei 2018,
  06.45 Vertrek vanaf mc Donalds Heesch of
  09.00 verzamelen bij de Großparkplatz aan Grubenweg 4, Wallenhorst
- Bijdrage niet (jeugd)leden: € 2,-
- Minimumleeftijd: 8 jaar
 
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
 
14 april 2018: landschapsexcursie Eifel
Op zaterdag 14 april gaan we onder leiding van fysisch geograaf Hans de Jong op excursie in het dichtstbij gelegen vulkanische gebied, de Eifel. Aan het huidige landschap is nog duidelijk te zien dat er vulkanische activiteiten zijn geweest, getuige de kraters en de maaren. De Eifel en dus de Vulkaaneifel zijn ruim 400 miljoen jaar geleden ontstaan. Alles was toen nog zee. Langzaam veranderde het gebied in land en begonnen 60 miljoen jaar geleden de eerste vulkanen te werken. De laatste vulkaanuitbarsting dateert “slechts” 10.000 jaar geleden. Relatief recent nog dus in de geschiedenis van het gebied.

We bezoeken de westelijke Eifel en dan de volgende plaatsen:
- Berndorf: Fossiel koraalrif.
- Gerolstein: Basalt en tefra, kleine stukjes gestolde lava en as die in dikke lagen op elkaar liggen.
- Schalkenmehren: Doppelmaar, oude geëxplodeerde vulkaankrater waarin zich nu een meer bevindt.
- Pantenburg: Geplooid gesteente, gesteente dat door druk vanuit de aarde bijna als een accordeon in elkaar is gedrukt.
- Meerfeld: Olivijn knolletjes rapen en een mooi uitzichtpunt.
- Bettenfeld: Geopark met informatie over de ontstaansgeschiedenis van de Eifel en de verschillende gesteenten die er te vinden zijn.

Kortom een erg leuke manier om de Eifel beter te leren kennen!

Luchtfoto op de 3 Dauner Maare

- Locatie: De Eifel
- Datum en tijd: 14 april 2018,
  08.00 Vertrek vanaf mc Donalds Heesch of
  10.15 verzamelen bij Steinbruch Rauhheck te Berndorf
  GPS: 50.305449, 6.708706
- Bijdrage niet (jeugd)leden: € 2,-
- Minimumleeftijd: geen
 
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
 
11 maart 2018: FutureLand - Maasvlakte 2
De weersvoorspellingen beloofden ons vandaag een natte dag. Her en der sloeg de twijfel toe om naar het westen van ons land te rijden. Maar met 32 personen zijn we dan toch naar de 2e Maasvlakte gereden.

De groep bestaande uit 32 personen die in 2018 de 2e Maasvlakte heeft bezocht Om 11.00 uur hadden we afgesproken met Walter Langendoen die ons bij Futureland stond op te wachten. Als eerste hebben we rondgelopen in het informatiecentrum van de Tweede Maasvlakte, waarbij met behulp van de modernste technieken uitleg werd gegeven over o.a. het baggeren op zee, het opspuiten van een nieuw haventerrein en het lossen en laden aan de hypermoderne zeekades van de grootste haven van Europa. Tevens heeft Walter een expositie met zijn vondsten van het strand waarbij we een idee kregen wat er zoal te vinden is.

Om half 12 kregen we een interessante lezing van Walter over hoe de 2e Maasvlakte is aangelegd, waar komen de fossielen nu vandaan en hoe oud zijn deze, wat is er zoal te vinden en misschien wel het belangrijkste hoe je het beste kunt zoeken. Natuurlijk is dit chagrijnig met het hoofd naar beneden.

Deel van een kies van een bosolifant gevonden door Jan van de Coolwijk Na 3 kwartier was het tijd om naar de auto’s te gaan en om naar het strand te vertrekken. Hier hebben we eerst een leuke groepsfoto genomen. Vervolgens is iedereen op zijn eigen tempo over het strand gaan lopen richting het Noorden. De een door het water met een hark, de ander door een vloedlijn met schelpen, of op een stuk waar het zand was weg gewaaid of gewoon op een willekeurige plek.

Zoals eerder vermeld zou het slecht weer worden, maar het werd eigenlijk alleen maar beter en beter. De zon brak steeds vaker door, er stond geen wind en dan kon de jas mooi een stukje open en was het met 12 graden heerlijk vertoeven op het strand.

De vondsten waren niet optimaal met dit mooie weer, maar er werden toch leuke stukken gevonden. Zo vond Jan een deel van een kies van een bosolifant, Mats waarschijnlijk een stuk van schedel van wolharige neushoorn, Ibe een deel van een paardenkies, 6 eikapsels van een stekelrog, verschillende onidentificeerbare botfragmenten, oesterschelpen, diverse bouten, slakkenhuizen van wulken.

Naast de fossielen is er ook een zeehond gespot, Drienteenstrandloper, aangevreten kabeljauw en natuurlijk nog veel meer. Om 16.15 uur waren we weer terug bij de auto’s en hadden een aantal van ons 6,7 kilometer afgelegd op het strand.

Het was dus onverwacht een heerlijke en informatieve dag, waarbij helaas de vondsten tegenvielen. Walter in ieder geval hartelijk dank voor de goede begeleiding.

Gerben Arts

Foto's zijn gemaakt door Gerben Arts.

---------------------------------------------------------

Algemene informatie:
Bij de aanleg van de tweede maasvlakte in de haven van Rotterdam is er zand opgespoten uit de bodem van de Noordzee. Dit zand is oerzand. Hierin zijn sporen naar boven gekomen van menselijk en dierlijk leven.

Waar nu de Noordzee en de haven van Rotterdam liggen, lag ca. 30.000 jaar geleden een rivierlandschap van de Rijn en de Maas. Tijdens verschillende ijstijden stond de zeespiegel zo laag dat je van het huidige Nederland naar Engeland kon lopen.

De Noordzee bestond niet. Hier lag een steppeachtig gebied, waar onder andere kudden wolharige mammoeten, reuzenherten en hyena’s leefden.

Door de rijke flora en fauna was dit een aantrekkelijk gebied voor jagers en verzamelaars. Uit de periode van de midden-steentijd, omstreeks 10.500 v Christus, weten we dat de jagers-verzamelaars in kleine groepen leefden. Het rivierduin waarop zij destijds leefden, ligt tegenwoordig op 20 meter diepte beneden NAP. Deze periode noemen we het vroege en midden-mesolithicum.

Op het strand worden o.a. fossielen mammoetbotten, hyenakeutels en vuurstenen werktuigen en afslagen hiervan gevonden.

Op de volgende site kun je zien wat er zoal gevonden is: www.oervondstchecker.nl

Tevens kun je als je een vondst doet terplekke een foto maken (locatievoorziening van je smartphone moet wel aanstaan) Experts laten dan op het Forum weten wat je gevonden hebt.

Zicht op het strand van de 2e Maasvlakte

- Locatie: Futureland:
  Havennummer 8360
  Europaweg 902
  3199 LC Maasvlakte Rotterdam
- Datum en tijd: 11 maart 2018,
  09.30 Vertrek vanaf mc Donalds Heesch of
  11.00 verzamelen bij Futureland
- Bijdrage niet (jeugd)leden: € 2,-
- Minimumleeftijd: voor alle leeftijden
 
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
 
 
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *